Korte omschrijving van de Delta data-architectuur
De Delta data-architectuur is een federatieve, modulaire, enterprise data-architectuur.
Met Delta kan een organisatie beschrijven hoe het dataverwerkingslandschap ingericht moet worden om hen in staat te stellen moderne data-gerelateerde uitdagingen
effectief het hoofd te bieden. Delta geeft richting aan de manier waarop IT-systemen data gebruiken en beheren, hoe data tussen organisaties uitgewisseld wordt
en hoe processen op een flexibele wijze ingericht kunnen worden. De Delta data-architectuur is gebaseerd op onder andere de uitgangspunten: van bron tot inzicht,
abstractie, dataopslagminimalisatie, gebruiksklare data voor systeem- en organisatie-overschrijdende analysesystemen, reconstrueerbare processen en beslissingen en,
tenslotte, leveren van vindbare en inzichtelijke data.
De vier hoofdonderdelen van de Delta data-architectuur
De Delta data-architectuur bestaat uit vier hoofdonderdelen die samen een coherent geheel vormen:
- De Delta-modules zijn gericht op het beheersbaar en toegankelijk maken van brondata.
- De Delta-blender is gericht op het gebruiksklaar maken van data voor analyses, rapportages en andere systemen.
- De Delta-shop is gericht op het vindbaar en inzichtelijk maken van de data.
- Het Delta-rulebook is gericht op het consistent bewerken van data.
De groenblauwe rechthoeken maken deel uit van de Delta data-architectuur, terwijl de lichtgrijze onderdelen daarbuiten vallen.
De pijlen stellen de datastromen voor.
De Delta-modules
Bronsystemen worden ingekapseld met Delta-modules. Deze Delta-modules hebben verschillende functies, zoals het uitvoeren van query’s op de brondata,
het bewerken van de brondata, het loggen van het gebruik van de brondata, het leveren van data die voldoet aan het enterprise datamodel en het
produceren van metadata over het bronsysteem en de brondata. Koppelingen met andere systemen verlopen via de Delta-modules: directe koppelingen
tussen een bronsysteem en andere systemen worden dus vervangen door koppelingen via de Delta-modules. Ze maken de brondata toegankelijk voor
andere systemen. Ze fungeren als stopcontacten waar andere systemen gebruik van kunnen maken. Ze schermen af hoe en waarmee data werkelijk
door het bronsysteem wordt opgeslagen en beheerd. De Delta-modules bevatten veel functionaliteit die anders in transformatorsystemen ontwikkeld wordt.
Kortom, het ontkoppelen van de systemen door middel van de Delta-modules helpt bij het ontvlechten van het gehele dataverwerkingslandschap.
De Delta-blender
De Delta-blender is verantwoordelijk voor het ophalen van data uit de bronsystemen en het transformeren daarvan naar een gebruiksklare vorm voor analyse- en bronsystemen.
In feite is de Delta-blender het transformatorsysteem van de Delta data-architectuur en voert bewerkingen op de data uit, zoals berekeningen,
integraties, filters en aggregaties. In de Delta-blender worden dus de transformatoren gedefinieerd en uitgevoerd om data gebruiksklaar te maken.
De Delta-shop
De Delta-shop stelt gebruikers in staat om data, programma’s, spreadsheets, rapporten, services en applicaties te vinden door te zoeken in een rijke
verzameling metadata. Deze metadata is verzameld uit onder andere bronsystemen, de Delta-modules, de Delta-blender, analysesystemen en
transformatorsystemen. Nadat gebruikers iets gevonden hebben, kunnen zij metadata over dat object opvragen, zoals definities, toelichtingen,
herkomst, eigenaar, datamodellen en annotaties. Ontwikkelaars en gebruikers van analysesystemen kunnen zelf metadata invoeren, zoals annotaties.
Het Delta-rulebook
In het Delta-rulebook worden zowel datakwaliteitsregels als bedrijfslogicaregels centraal vastgelegd. Deze regels vormen het fundament voor een
consistente en betrouwbare dataverwerking en kunnen vanuit uiteenlopende systemen en de Delta-onderdelen worden geactiveerd en toegepast.
Datakwaliteitsregels richten zich primair op het bewaken van de juistheid, volledigheid, consistentie en actualiteit van de data, bijvoorbeeld
door middel van controles op verplichte velden, geldige waarden en onderlinge afhankelijkheden. Met bedrijfslogicaregels wordt vastgelegd hoe data moet
worden geïnterpreteerd en gebruikt binnen de context van de organisatie. Ze zorgen ervoor dat processen en besluitvorming aansluiten bij
vastgestelde bedrijfsafspraken en beleidsregels. Samen zorgen deze twee typen regels ervoor dat afwijkingen vroegtijdig worden gesignaleerd
en gecorrigeerd, waardoor de correctheid, betrouwbaarheid en uniformiteit van de data over het gehele datatraject zoveel mogelijk gewaarborgd worden.
De analysesystemen maken geen deel uit van de Delta data-architectuur, maar hebben wel enkele Delta-modules nodig die essentieel zijn voor de bronsystemen.
Bijvoorbeeld, analysesystemen moeten het datagebruik loggen en moeten metadata kunnen produceren.
De datastromen tussen de onderdelen van de Delta data-architectuur
De vier hoofdonderdelen van de Delta data-architectuur hebben relaties met bronsystemen, met systemen waarin metadata wordt opgevoerd en beheerd, en met analysesystemen en transformatorsystemen. Tussen de onderdelen bestaan datastromen waarbij onderscheid gemaakt wordt tussen ‘gewone’ data (D), metadata (M) en logdata (L). In dit figuur zijn de datastromen tussen onderdelen die niet tot Delta behoren, niet opgenomen.
Bronsystemen kunnen intern of extern zijn. Externe bronsystemen zijn systemen van andere organisaties. Hetzelfde geldt voor analysesystemen; ook deze kunnen intern of extern zijn. In het tweede geval wordt er data door een andere organisatie opgevraagd.
Met metadatabronsystemen worden systemen bedoeld die geen onderdeel uitmaken van de Delta data-architectuur, maar die wel metadata beheren, zoals datamodelleringsproducten, business glossary’s en databases.
Samenvatting
Een data-architectuur is een onmisbaar instrument dat richting geeft aan de verwerking van data, de ruggengraat van datagedreven organisaties. De Delta data-architectuur biedt een vernieuwende, praktijkgerichte en bewezen aanpak, gebaseerd op jarenlange ervaring bij private en publieke organisaties.
Waar andere data-architecturen stoppen, gaat Delta verder. Het bestrijkt het volledige datatraject van bron tot inzicht: vanaf bronsystemen, via transformatorsystemen waar data bewerkt wordt, tot rapportages, analyses, datascience en AI-toepassingen.
Als enterprise-, federatieve en modulaire referentiearchitectuur maakt Delta het mogelijk om bestaande omgevingen stapsgewijs te verbeteren, zonder ingrijpende big-bangtransities. Het versnelt de ontwikkeling van systeem- en organisatie-overstijgende analysesystemen, vereenvoudigt procesreconstructie, versterkt datahistorie, maakt data AI-ready en vervangt data-uitwisseling door data bij de bron te houden.
Het boek over de Delta data-architectuur
Presentaties over de Delta data-architectuur verzorgd door Rick F. van der Lans
Korte keynotes met management overiews, korte, inhoudelijke lezingen en dagvullende inhouse seminars waarin de Delta data-architectuur toegelicht wordt,
kunnen door Rick van der Lans gepresenteerd worden en door R20/Consultancy verzorgd worden.
Neem hiervoor contact op door een email te sturen naar info@r20.nl.
Geplande presentaties:
- Tijdens de Denodo Data & AI Summit verzorgt Rick van der Lans een keynote over het belang van een holistische data-architectuur, zoals Delta, om succesvol AI in te kunnen zetten.
- Een publiek dagvullend seminar staat gepland op 2 december 2026 in Utrecht en wordt georganiseerd door AdeptEvents.
Gepubliceerde artikelen en blogs over de Delta data-architectuur
|
Copyright (c) 2026 R20/Consultancy B.V.. All rights reserved. |
