De droom

Voor de ontwikkeling van applicaties kunnen we momenteel kiezen uit een breed assortiment programmeertalen en ontwikkeltools. De programmeertalen (ofwel 3GL's) lopen uiteen van oude bekenden, zoals COBOL en FORTRAN, tot nieuwe talen, zoals Java. Maar ook het tamelijk wiskundige APL en puristische SmallTalk bestaan nog. De markt van ontwikkeltools (ofwel 4GL's) is nog breder; daar kunnen we kiezen uit tientallen zeer uiteenlopende producten. In feite zou ik de gehele column kunnen vullen met het noemen van productnamen behorende tot deze categorie.

Ondanks deze overdaad ontbreekt er toch nog een hele belangrijke. We missen namelijk een standaard 4GL; een 4GL die speciaal gericht is op het ontwikkelen van administratieve applicaties en daardoor een hoge productiviteit biedt en door meerdere leveranciers is geïmplementeerd.

Waarom een standaard? Diverse keren hebben we kunnen constateren dat als een standaard commercieel aanslaat, dus inderdaad door leveranciers geïmplementeerd en door klanten geadopteerd wordt, dit de levensduur van applicaties verlengt en de onafhankelijkheid verhoogt. SQL en COBOL zijn daar goede voorbeelden van. Bijna alle databaseproducten ondersteunen SQL. Hierdoor bestaat er tussen de leveranciers al lange tijd een hevige strijd om de snelste, beste, meest uitgebreide of goedkoopste implementatie op de markt te brengen. Het overstappen van het ene SQL-product naar het andere gaat ook relatief eenvoudig. We hoeven onze programmeurs bij een dergelijke overstap ook niet volledig te hertrainen. Uiteraard weten we dat elke leverancier zijn standaardproduct uitbreidt met proprietary zaken, waardoor een migratie niet vlekkeloos verloopt. Maar het is nog steeds eenvoudiger om van DB2 naar Oracle over te stappen, dan van Uniface naar Magic.

Waarom een 4GL? Voor het ontwikkelen van administratieve applicaties hebben 4GL's vele malen bewezen een hogere productiviteit en betere onderhoudbaarheid te leveren dan 3GL's. Uit de laatste twee RAD races (georganiseerd door CM Corporate) bleek dit duidelijk. Meestal is er bij 3GL's meer code nodig. Uiteraard betalen we daar een prijs voor: het zijn geen tools waarmee we allerlei soorten applicaties kunnen ontwikkelen. 

Kortom, indien diverse leveranciers zouden strijden om de beste implementatie van deze standaard 4GL, zou dit klanten ten goede komen. Dit zou zonder twijfel tot goedkopere en snellere implementaties van de 4GL leiden. Hiermee zouden direct de bekende nadelen van 4GL's vervallen.

Zal er echter ooit een standaard 4GL komen? Ik weet het niet. Bij mijn weten wordt er ook niet aan een dergelijk nobel project gewerkt. Er is geen commissie bij de ISO of het ANSI die daar aan werkt. Misschien moeten we UML uitbreiden met een 4GL, misschien ligt daar de oplossing?

Vandaag is het dus nog steeds een droom, en zal het waarschijnlijk nog lang een droom blijven. Jammer eigenlijk, want met een standaard 4GL zouden de programmeurs veel meer tijd aan business zaken kunnen besteden en minder tijd hoeven te steken aan het oplossen van technische details.