Déjà vu na déjà vu

De laatste tijd heb ik de ene déjà vu na de andere. De twee meest recente had ik twee weken geleden tijdens de IDUG (international DB2 User Group) in Nice waar ik uitgenodigd was om een keynote speech te geven. 

Het begon toen ik rond middernacht bij mijn hotel aankwam. Ik wandelde naar de receptie en vertelde dat er een reservering voor mij gemaakt was. De receptionist keek mij vreemd aan, wierp vervolgens een gefronste blik in een of ander dik boek (wat kunnen computers toch handig zijn, dacht ik gelijk?) en meldde dat hij geen reservering voor mij had. Het was al laat, ik had er al twee vluchten op zitten, dus vroeg kribbig "Geef me dan maar gewoon een kamer". Ook daar kreeg ik een teleurstellend antwoord op. Vanwege een of ander evenement genaamd IDUG (door hem uitgesproken als iedoek, niet als aidak), waren alle kamers bezet. En daar sta je dan midden in de nacht, buiten stroomde het van de regen en de volgende ochtend moest ik al vroeg mijn lezing geven. Gelukkig was de receptionist behulpzaam genoeg en vond hij, na vele telefoontjes, een kamer in een ander hotel. 

Dit had ik al eens eerder in Frankrijk meegemaakt: reserveringen die gemaakt zijn en geconfirmeerd worden, maar er uiteindelijk toch niet zijn. Maar goed, ik had een bed. Nou ja, 'bed'?

De volgende dag had ik een wat aangenamere déjà vu. U moet weten dat ik ooit DB2-beheerder geweest ben. Na mijn eigen lezing ben ik tussen al die DB2-experts gaan rondwandelen, volgde wat lezingen, sprak met wat andere sprekers en dat allemaal gaf me het gevoel dat ik weer terug in de tijd was. Want de onderwerpen leken misschien wel anders dan 15 jaar geleden, maar de strekking was hetzelfde. De meeste lezingen gingen over het eeuwige gevecht tegen performance en beschikbaarheid: hoe krijgen we meer performance en stabiliteit uit DB2? Hoe tunen we DB2 zodanig dat het de gewenste performance geeft? Kortweg, dezelfde problemen, maar gehuld in een nieuw jasje.

Maar, zoals reeds vermeld, heb ik de laatste tijd wel vaker déjà vu's. In de wereld van Internet bijvoorbeeld is nu de trend ontstaan dat niet alleen ontwikkeling, maar ook processing en beheer uitbesteed worden. Een bedrijf dat een eigen website wil hebben, laat deze niet alleen door een extern bedrijf ontwikkelen, maar laat ook de gehele website extern draaien. Het voordeel is dat het bedrijf nagenoeg geen kennis over het ontwikkelen en beheren van dit soort systemen behoeft op te bouwen. De voordelen hiervan zijn redelijk duidelijk, de echte nadelen worden echter pas over enkele jaren zichtbaar. Dat gebeurt wel vaker in ons vakgebied.

Wat we ons moeten realiseren is dat dit extern draaien natuurlijk niet veel verschilt van wat er 20 jaar geleden gebeurde. Toen werden ook bedrijven ingehuurd om applicaties voor ons te draaien. Het enige dat wij op onze kantoren hadden waren de terminals. We zijn als het ware weer terug bij af. 

Een ander voorbeeld van een déjà vu betreft de populaire applicatieservers. In het begin van Internet gebruikte iedereen CGI en CGI-achtige technologie om websites te creëren. Na ongeveer vier jaar merkten we dat als we schaalbare websites wilden ontwikkelen, applicatieservers waarschijnlijk nodig waren. Waarom duurde het echter vier jaar voordat we dit beseften? Waarom laten we eerst vele bedrijven CGI gebruiken om daarna pas te realiseren dat het niet zal schalen? We wisten toch al van vroeger dat hoe dunner je de client maakt, des te dikker de server wordt. En dan zijn applicatieservers nodig. Alleen toen we tegen dit probleem 30 jaren geleden aanliepen, noemden we deze producten transactiemonitoren.

Een déjà vu over het bekende, technische onderwerp normaliseren is het derde voorbeeld. Er is een tijd geweest dat vele adviseurs riepen dat relationele databases gedenormaliseerd moesten worden om de gewenste performance in een productie-omgeving te realiseren. Uiteindelijk werden de relationele systemen zo snel dat dat niet meer noodzakelijk was, met als effect dat de discussie verstomde. Nu, met de komst van datawarehouses, is de discussie weer terug: relationele datawarehouses moeten gedenormaliseerd worden om de gewenste performance te halen. Je hoeft uiteraard geen genie te zijn om te voorspellen dat die discussie straks ook weer verstomd. 

We zouden nog meer voorbeelden kunnen geven. Continu bewegen we met IT in cirkels, waardoor déjà vu's ontstaan. Uiteraard zijn de nieuwe omgevingen anders dan vroeger: nieuwe technologie wordt ingezet en er komen nieuwe uitdagingen voor bedrijven. Maar als we iets meer zouden leren van de fouten van de historie, zouden we de cirkels een stuk korter kunnen maken en daarmee de kosten van IT kunnen drukken. We zouden hierdoor vooraf ook beter de nadelen van een nieuwe technologie of oplossing kunnen inschatten.

Misschien is het tijd dat we de geschiedenis van informatietechnologie als vak gaan doceren, om onnodige herhaling van fouten te voorkomen.