Adaptieve systemen (deel 1)

Zijn uw applicaties wel adaptief genoeg? Of werkt u nog met starre applicaties? Dan wordt het hoog tijd dat u gaat ontstarren, anders zal rampspoed uw lot zijn. Tenminste, dat is wat vele consultants voorspellen. En dan hebben ze nog gelijk ook.

Maar u vraagt zich misschien af wat adaptieve applicaties zijn. Dat zijn applicaties die zich makkelijk aanpassen aan nieuwe wensen, net zo eenvoudig als een kameleon van kleur verandert. Veel van de applicaties die door de jaren heen ontwikkeld zijn, zijn erg star, en zijn zelfs met een zware voorhamer niet te veranderen. Ze hebben, met andere woorden, de adaptiviteit van een blok beton.

Tegenwoordig is adaptiviteit noodzakelijk om snel te kunnen reageren op veranderingen in de bedrijfsvoering en op technologisch gebied. Neem een transportbedrijf dat gespecialiseerd is in wegvervoer. Om te kunnen expanderen besluit het management om zich tevens toe te leggen op transport over het spoor. Kort daarna wordt een ander bedrijf gekocht dat voornamelijk luchttransport uitvoert. Een grote uitdaging voor dit transportbedrijf zal zijn of de bestaande applicaties met een geringe inspanning ook voor de andere vormen van transport klaargestoomd kunnen worden. Of zijn ze zo sterk gericht op de huidige transportvorm dat de enige oplossing is het totaal herschrijven van alle applicaties. In dat geval zal de IT-afdeling niet meewerken aan de expansiedrift van het management en dat zal de positie van het IT-management niet veel goed doen.

Dit drastisch ingrijpen in de bedrijfsvoering komt steeds vaker voor. Zeker in deze economisch mindere situatie is het management soms genoodzaakt verregaande veranderingen in het bedrijf door te voeren om te overleven of om te groeien. Uiteraard is dan wel vereist dat de IT-applicaties meegroeien. Maar in de praktijk blijkt dit vaak niet het geval te zijn.

Ook technologisch verandert er elk jaar heel veel. Als u DataNews regelmatig leest, dan zal u dat niet onopgemerkt blijven. Nieuwe technologie kan ook iets positiefs voor een bedrijf betekenen. En dan is de vraag weer of de bestaande applicaties modulair genoeg zijn om gebruik te maken van die nieuwe technologie.

Adaptiviteit is dus belangrijk. De cruciale vraag wordt dan hoe men eigenlijk een adaptief systeem bouwt? Dit blijkt in de praktijk niet zo simpel te zijn. Ongetwijfeld zullen hier de komende jaren veel richtlijnen voor gegeven gaan worden, maar precies weten doen we dat nog niet. 

Wat we wel zeker weten is dat een adaptief systeem gebaseerd moet zijn op een bus-structuur, uit lagen moet bestaan en elke laag generiek ontwikkeld moet zijn. Wat dat precies betekent, daar kom ik over twee weken op terug.

Starre systemen worden niet uit zichzelf adaptief. Veel bedrijven zullen hiervoor flink in de buidel moeten tasten. Maar kan hier momenteel wel budget voor vrijgemaakt worden? Vele bedrijven zullen zeggen van niet, maar dan komen ze wel in een paradoxale situatie terecht. Enerzijds is er geen budget om alles te ontstarren vanwege de financieel zware tijden en anderzijds als we het niet doen, zou dat onze bedrijfsvoering kunnen beperken en uiteindelijk zelfs schaden.

Het adaptief maken zal dus zeer gradueel moeten gebeuren. Stapje voor stapje zullen applicaties omgezet moeten worden. Daarvoor is een lange termijn plan nodig waarin het uiteindelijke doel staat plus een korte termijn plan waarin alle kleine stapjes vermeld staan. Vandaag de dag is het in één keer overgaan een utopie. Het creëren van adaptieve applicaties wordt dé uitdaging van de IT-sector de komende jaren. Bedrijven zullen sneller veranderen, de bijbehorende IT-systemen dus ook. We gaan spannende tijden tegemoet.